Beth wyt ti eisiau wneud?
Iaith lafar
Gelwir hwn yn 'aralleiriad' am mai gwaith unigolun ydy e'n bennaf, a'r nod ydy ceisio mynegi ystyr y gwreiddiol mewn iaith sy'n ddealladwy i 'bobl ar y stryd'. Felly ceiswyd osgoi defnyddio geiriau sydd ddim ond yn gyfarwydd i bobl sydd a chefndir capel neu eglwys.
Mae'r aralleiriad wedi ei anelu yn bennaf at bobl ifanc a dysgwyr y Gymraeg (sydd wedi cwblhau cwrs Wlpan). Y gobaith ydy y gall fod yn 'bont' i helpu pobl ifanc (gan gynnwys rhai sydd heb gefndir eglwysig) i ddechrau deall beth ydy neges llyfrau'r Testament Newydd.
Gobeithiwn y bydd yn cael ei dderbyn fel adnodd addysgol, ac yn cael ei ddefnyddio gan ysgolion yn ogystal ag eglwysi, fel 'Testament Newydd hawdd i'w ddeall'. Maes o law, bwriedir cynnwys pob math o erthyglau eraill ar y Wefan. Erthyglau yn cyflwyno llyfrau'r Testament Newydd a'u cefndir, peth o neges y ffydd Gristnogol, ac amrywiaeth fawr o adnoddau eraill. Ond testun yr aralleiriad fydd 'asgwrn cefn' y Wefan.
Ein gobaith yw y bydd yn cael ei ddefnyddio'n helaeth yn yr eglwysi, yn arbennig yn eu gwaith gyda phlant a phobl ifanc.
Ysgrifennwyd y Testament Newydd yn yr iaith Roeg, ond nid Groeg clasurol. Iaith 'bob dydd' ydy Groeg y Testament Newydd, ac ymron yn ddieithriad defnyddiodd yr awduron eiriau oedd yn gyfarwydd i'r bobl gyffredin oedd yn siarad yr iaith.
Ceisiwyd defnyddio iaith 'bob dydd' yn yr aralleiriad hwn, ac felly mae llawer o eiriau a phriod-dduliau sy'n gyfarwydd i bobl sy'n mynychu capel ac eglwys wedi diflannu. Mae rhai eithriadau i'r rheol hon, a hynny'n bennaf oherwydd na fyddai defnyddio geiriau gwahanol yn helpu'r dallenydd ryw lawer e.e. dewiswyd cadw 'Meseia' neu 'Crist' yn hytrach na defnyddio 'Iesu yr Eneiniog' neu ryw eiriad tebyg.
Iaith Gynhwysol
Mae'r defnydd o iaith yn datblygu a newid yn gyson, ac mae ystyr geiriau yn gallu newid hefyd. Gall defnyddio geiriau a oedd yn dderbyniol ac yn ddealladwy ar un adeg fod yn gwbl annerbyniol a chamarweiniol yn y cyd-destun cyfoes. Mae hyn i'w weld yn glir pan ystyriwn holl fater 'iaith gynhwysol'. Er enghraifft, mae wedi troi'n fwyfwy annerbyniol i ddefnyddio'r gair 'dyn / dynion' ac eithrio pan olygir y rhyw gwrywaidd yn unig. Yn wir, i'r genhedlaeth ifanc fe all fod yn ddryslyd a chamarweiniol. Er bod dyn/dynion wedi ei ddefnyddio yn y Gymraeg i gyfeirio at bobl o'r ddau ryw rhaid cydnabod mai nid dyna mae'r genhedlaeth ifanc yn ei 'glywed' heddiw.
Mae hyn yn bwysig iawn wrth i ni ystyried y defnydd o iaith yn y Beibl. Mae'n amheus gen i a yw bellach yn briodol i ddefnyddio'r gair dyn neu gŵr mewn adnodau fel y canlynol:
"...a'r bywyd, goleuni dynion ydoedd." - Ioan 1:4 (Gr. anthropon)
"...y gwir oleuni, sy'n goleuo pob dyn ..." - Ioan 1:9 (Gr. anthropon)
"... oni chaiff dyn ei eni o'r newydd ..." - Ioan 3:3 (Gr. tis)
"..dyma'r bara sy'n disgyn o'r nef, er mwyn i ddyn gael bwyta.."- Io 6:50 (Gr. tis)
"Y dyn sy'n credu ynof fi ..." - Ioan 7:38 (Gr. ho pisteon)
"Nid ar fara yn unig y bydd dyn fyw," Mathew 4:4 (Gr. anthropos)
"Pa elw a gaiff dyn o ennill yr holl fyd ..." Marc 8:36 (Gr. anthropon)
"Ein dadl yw y cyfiawnheir dyn trwy gyfrwng ffydd ..." - Rhuf 3:28 (Gr.anthropon)
"Bydded i ddyn ei holi ei hunan, ac felly bwyta..." - 1 Cor 11:28 (Gr. anthropos)
".. ac yn ymddwyn yn ôl safonau dyn?"-1 Cor 3:3 (Gr.anthropon)
Nid codi cwestiwn ynglŷn â phriodoldeb y testun gwreiddiol a wneir yma, nac ychwaith ddadlau yn erbyn arferion a diwylliant y cyfnodau Beiblaidd. Y bwriad yn hytrach yw gofyn ydy defnyddio'r gair 'dyn' yn yr adnodau hyn yn cyfleu ystyr y gwreiddiol yn ffyddlon yn iaith ein dyddiau ni. Tra'n dangos parch at y diwylliant patriarchaidd a adlewyrchir yn y cyd-destun gwreiddiol (a'i gadw yn yr aralleiriad lle mae galw am hynny), rhaid cydnabod fod i'r eirfa wreiddiol yn aml iawn ystyr gynhwysol, a cheisiwyd mynegi hynny'n glir yn yr aralleiriad trwy ddefnyddio geiriau sy'n cyfleu yr ystyr gynhwysol hwnnw heddiw.
